Chống sốt rét bằng muỗi biến đổi gene.

Muỗi biến đổi gene có mắt màu xanh lục sáng. Ảnh: BBC.

Các nhà khoa học Mỹ vừa tạo ra một chủng muỗi biến đổi gene có khả năng miễn nhiễm đối với ký sinh trùng sốt rét. Loài côn trùng này có tỷ lệ sống sót cao hơn so với những con mang mầm bệnh.

Loài muỗi mới mang một gene có khả năng ngăn chặn sự lây lan của ký sinh trùng sốt rét. Như vậy, trong tương lai, con người có thể thả muỗi biến đổi gene vào môi trường tự nhiên với hy vọng rằng chúng sẽ thay thế muỗi thường.

Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng nghiên cứu của họ vẫn đang ở giai đoạn đầu, và muỗi biến đổi gene chỉ có thể được đưa vào tự nhiên trong vòng ít nhất 10 năm nữa.

alt

“Những gì chúng tôi làm mới chỉ ở mức độ thử nghiệm. Chúng ta chưa thể thả chúng vào thiên nhiên trong tương lai gần”, tiến sĩ Jason Rasgon, thuộc Đại học Johns Hopkins, thành phố Baltimore, bang Maryland (Mỹ), phát biểu.

Phương pháp này dựa trên thực tế là sức khỏe của muỗi gây bệnh sốt rét suy giảm nhanh chóng bởi ký sinh trùng mà chúng mang. Những con muỗi không bị ký sinh trùng sốt rét tấn công, do có sức khỏe tốt hơn, dễ dàng loại bỏ những con mang ký sinh trùng ra khỏi cuộc chiến sinh tồn.

Trong các thử nghiệm, nhóm chuyên gia cho cả muỗi thường và muỗi biến đổi gene hút máu chuột mắc bệnh sốt rét. Số lượng hai loại muỗi là như nhau.

Trong lần sinh sản đầu tiên, tỷ lệ sống sót của muỗi biến đổi gene cao hơn. Sau 9 thế hệ, 70% cá thể sống sót thuộc chủng muỗi biến đổi gene.

Các nhà khoa học cũng cấy gene tạo protein vào muỗi biến đổi gene để làm cho mắt chúng có màu xanh lục sáng. Đặc tính này giúp họ phân biệt chúng với muỗi thường.

“Cho tới nay, chưa có nghiên cứu nào chứng minh được rằng muỗi biến đổi gene có lợi thế hơn về nhiều mặt so với muỗi thường”, tiến sĩ Mauro Marrelli, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.

Muỗi biến đổi gene có khả năng đẻ trứng cao hơn muỗi thường sau khi hút máu nhiễm ký sinh trùng sốt rét. Tuy nhiên, nếu hút máu thường thì khả năng sống sót và sinh sản của chúng không có gì khác biệt.

Để những con muỗi biến đổi gene có thể giúp ích cho con người, chúng phải có khả năng tồn tại tốt hơn muỗi thường ngay cả khi không phơi nhiễm với ký sinh trùng sốt rét.

“Mặc dù vậy, kết quả vẫn có ý nghĩa quan trọng đối với việc kiểm soát sự lây lan của bệnh sốt rét bằng biện pháp biến đổi gene muỗi”, các nhà nghiên cứu kết luận.

Sốt rét là căn bệnh phổ biến ở nhiều vùng thuộc châu Á, châu Phi, Trung Mỹ và Nam Mỹ. Tác nhân gây bệnh là Plasmodium – loại ký sinh trùng một tế bào. Chúng xâm nhập vào cơ thể người nhờ ngòi của muỗi Anopheles. Mỗi năm, Plasmodium tấn công khoảng 300 triệu người và cướp đi sinh mạng của ít nhất 1 triệu người.

Việt Linh (theo BBC)

TTC Trích từ - VietNamnet